لهجه در سخنرانی

جایگاه لهجه در سخنرانی!

سلام خدمت دوستان و همراهان ارجمند انجمن سخنرانان کرمانشاه.بنده ایوب حقی هستم و امروز به بررسی مبحثی خواهم پرداخت که بسیاری از اعضای محترم انجمن در خصوص آن ایمیل هایی را ارسال نموده بودند .

مبحث لهجه در سخنرانی
از مدت ها پیش ایمیل های بسیاری با یک موضوع عجیب برای بنده ارسال می شد که در ابتدا فکر می کردم شاید این فقط یک مسئله ساده باشد که دوستان آن را به مشکلی جدی برای خود مبدل کرده اند.
اما پس از گذشت مدت زمانی متوجه شدم که ظاهرا” این مسئله ی حاشیه ای و کم اهمیت ذهن بسیاری از عزیزان همراه را به خود مشغول کرده و این باعث شده تا از اصل شیوه های موثر سخن گفتن دور و در حاشیه گرفتار شوند .
بر این اساس تصمیم گرفتم تا در این مطلب و بصورت مختصر ، توضیحاتی را در خصوص این دغدغه ذهنی ( که البته به اشتباه به دغدغه تبدیل شده است ) خدمت دوستان عزیزم ارائه نمایم.
به طور کلی موضوع مطرح شده از سوی دوستان این بود که ما در خانواده هایی بزرگ شده ایم که به گویش های خاصی سخن می گویند و این امر سبب ایجاد مشکل ( به زعم این دوستان ) در لهجه ما شده است و نمی توانیم به خوبی سخنرانی های خودمان را انجام دهیم و …
به شخصه خیلی برای من مهم بود که این دغدغه خود ساخته ریشه در کجا دارد. پس از مدتی متوجه شدم که متاسفانه این دغدغه از دل برخی سایت ها سر برآورده است که برای سود خود هر موضوعی را مطرح می کنند و آنچنان آب و تاب می دهند که انگار چه مصیبت عظمایی رخ داده و سپس خود را عقل کل می دانند و به ارائه مطالب آموزشی ای می پردازند که اصلا پایه و اساس علمی و تحقیقاتی ندارد و تنها از ذهن نگارنده مطالب تراوش کرده است .
دوستان عزیز  در ابتدا نیاز است تا تفاوت میان لهجه و گویش را خدمت شما بازگو کنم .
لهجه در زبانی واحد ، ممکن است که به دلایل تاریخی، فرهنگی و اجتماعی، مردم مناطق مختلف، گفتار خود را متفاوت از گفتار مردم منطقه ای دیگر ادا کنند. این اختلاف که عمدتاً آوایی و واجی است و با آهنگ خاصی ادا میشود (  مثل شیرازی، کرمانی، یزدی ، اصفهانی و… )که همگی لهجه های زبان فارسی هستند و سخنگویان آنها سخنان یکدیگر را به درستی متوجه می شوند.
گویش ها شاخه‌هایی از یک زبان واحد هستند، مثلا” گویش های: فارسی، تاتی، کردی، بلوچی، مازندرانی، گیلکی و … ‏گویش های گوناگون یک زبان ایرانی هستند که برخی محققان آن را زبان ایرانی نخستین نامیده اند .
به انواع هر گویش، لهجه می گویند، برای مثال گویش ‏فارسی دارای لهجه‌‌‌‌‌‌‌‌‌های تهرانی، اصفهانی، شیرازی، کرمانی ، کرمانشاهی و غیره است و گویش گیلکی دارای لهجه‌های رشتی، لاهیجانی، ‏رودسری، آستانه ای و … و گویش کردی دارای لهجه‌های مهابادی، سنندجی، کرمانشاهی، ایلامی و غیره است. گویش ها از نظر ‏آوایی، واژگانی و دستوری با هم تفاوت های بسیاری دارند و فهم آن ها نیاز به آموزش دارد، ولی لهجه‌های هر گویش معمولا” ‏تنها تفاوت های آوایی و واژگانی دارند و فهم آن ها نیاز به آموزش چندانی ندارد. مثلا” یک نفر اصفهانی با یک تهرانی یا ‏شیرازی به راحتی می‌تواند هم صحبت شود، ولی همین فرد اصفهانی وقتی با گویشور ( فردی که با یک گویش خاص صحبت می کند ) گیلکی یا مازندرانی و یا بلوچی روبرو ‏می ‌شود، اگر نخواهد از فارسی که برای آنان زبان میانجی به شمار می آید استفاده کند، دچار مشکل می شود.
هر لهجه دارای گونه ‏های زبانی نیز هست که وابسته به شغل، تحصیل، سن و جنس گویشور است. مثلا” یک مرد اصفهانی تحصیل کرده با یک مرد ‏بی ‌سواد اصفهانی تفاوت لهجه دارد. و یا یک جوان اصفهانی در مقابل افراد مسن لهجه متفاوتی دارد. شغل و جنس نیز در ‏ایجاد گونه‌های زبانی تاثیر می گذارد .
دوستان عزیز به این واقعیت توجه داشته باشید ، تا زمانی که یک لهجه معانی گفتار را تحت الشعاع قرار ندهد ( معنی کلمات را تغییر ندهد ) و نیز دچار ابتذال لهجه ای ( منظور لهجه هایی سخیف در هر گویشی است ) نگردد ، هیچ گونه مشکلی ندارد و بعضا” داشتن ته لهجه بسیار هم زیبا و جذاب است .
در طول سالیان متوالی ، زبان شناسان ، تحقیقات وسیعی در زمینه گویش ها و نیز لهجه ها انجام داده اند . آنها به این نتیجه رسیده اند که هیچ گویش و به تبعه آن هیچ لهجه ای اساسا” بهتر و یا بدتر از دیگری نیست .هیچ دلیلی وجود ندارد که نشانگر صحت و سقم یک گویش و حتی یک لهجه باشد .
گویش ها و لهجه ها ، نشانه هایی از برتری یا فروتری زبانی نیستند.آنها به وسیله ی پیشنه های منطقه ای یا قومی شکل گرفته اند و هر گویش و لهجه ای برای مردمی که آن را استفاده می کنند ، صحیح است .
بر این اساس توصیه بنده به تمامی دوستان عزیز این است که به این مسائل که در واقع حواشی محسوب می شوند زیاد اهمیت ندهید و به اصل ، که همان آموختن شیوه های موثر سخن گفتن است بپردازید.

شما حتی اگر هیچ لهجه ای از گویش خود هم نداشته باشید ، اما نتوانید یک مطلب را بر اساس ساختار آن ساماندهی و ارائه نمایید ، چطور می توانید انتظار داشته باشید که توجه مخاطبانتان را به سخنرانی خود جلب نمایید .
امیدوارم که مطالب گفته شده توانسته باشد دغدغه خود ساخته عزیزانی که به بنده ایمیل ارسال نموده بودند را برطرف و صدالبته از ایجاد چنین مسائلی که هیچ پایه علمی و تحقیقاتی ندارند ، در آینده جلوگیری نماید .
سربلند و پیروز باشید.

2 پاسخ ها
  1. رحمتی
    رحمتی می گوید:

    سلام آقای حقی
    ممنون از مطلب ارزشمندتان.اما من در بسیاری جاها شاهد این بوده ام که برخی از افراد و حتی خودم بخاطر ته لهجه ای که شما فرموده اید ، مورد ریشخند برخی ها قرار گرفته ایم.
    در این مطلب که فرموده اید تحقیقی وجود ندارد که یک لهجه یا گویش بر دیگری برتری داشته باشد ، اما بسیاری افراد که خود را مدرس فن بیان معرفی می کنند ، خیلی روی اینکه چه لهجه ای خوب وی ا بد است تاکیذد میکنند. ممنون میشوم برای من روشن کنید که پس چرا این افراد با صراحت می گویند بر اساس تحقیقات این و آنطور است و … و سپس لهجه خودشان را بهترین لهجه معرفی می کنند و لهجه های دیگران را کریه و ناپسند.
    یکی از این افراد ………. است که در سایت خود مطلبی آموزشی را قرار داده است.

    پاسخ دادن
    • ایوب حقی
      ایوب حقی می گوید:

      سلام بر شما همراه و دوست عزیز
      خوشحالم که این مطلب مورد توجه قرار گرفته است.
      قبل از هر چیز باید عرض کنم که در قسمت انتهایی پیام خود اسم یک شخص را آورده بودید که ما بخاطر دوری از تخریب اشخاص ، بجای نام ایشان نقطه چین گذاشتیم .
      ببینید دوست عزیز ، اینکه یک شخص یا سایتی موضوعی را مطرح می کند و سپس به شواهد اشاره می کند ( بدون ذکر منبع ) نشان از عدم وجود شواهد است .
      اینکه اگر شخصی لهجه خود را خوب می انگارد و لهجه دیگران را نامناسب ، دلیلی بر صحت گفتار نیست.بلکه برداشت شخصی خود آن شخص است.این را باید عرض کنم که هیچ چیز مطلقی وجود ندارد.
      بنده در خصوص شخص نامبرده اطلاعات خاصی ندارم و تنها ایشان را از طریق سایتشان می شناسم و متاسفانه از محتوای مطلب آموزشی ایشان هم اطلاعی ندارم.

      پاسخ دادن

دیدگاه خود را ثبت کنید

مایلید که دیدگاه خود را ابراز فرمایید؟
در صورتی که تمایل دارید ، خوشحال خواهیم شد شما هم دیدگاه هتان را ابراز فرمایید!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *